Niecodziennik polonistki
dla wychowanków Ewy A. Zając
Witam...strefa 1cstrefa 2bstrefa 3edla maturzystyanalizuj! interpretuj!WOK
dla maturzysty

e-Biblioteki
www.pbi.edu.pl (Polska Bibliteka Internetowa)
http://monika.univ.gda.pl (Wirtualna Biblioteka Literatury Polskiej)
http://literatura.polska.pl (Skarbnica Literatury Polskiej)
http://exlibris.biblioteka.prv.pl (Biblioteka Internetowa Exlibris)
http://www.literatura.net.pl (Literatura.net.pl)
http://matwbn.imc.edu.pl (Biblioteka Wirtualna Nauki)
http://polona.pl (Biblioteka Narodowa)

Część I. Wstępne uwagi na temat przygotowań do egzaminu maturalnego.

1. Jesteś odpowiedzialna/odpowiedzialny za przygotowanie się do egzaminu maturalnego.

2. Podstawowe informacje na temat egzaminu maturalnego (wymagania, kryteria oceny, procedury, przykładowe ćwiczenia, sprawdzone prace uczniów) znajdziesz w informatorze: „Informator maturalny. Język polski” wydane przez CKE. Systematycznie zaglądaj na stronę OKE i CKE (www.oke.waw.pl, www.cke.edu.pl). Obowiązuje Cię znajomość przepisów określających egzamin maturalny.

3. Jakie umiejętności są Ci potrzebne w czasie egzaminu maturalnego?

·       Znasz (z pierwszej ręki!) lektury.

·       Potrafisz analizować utwór (a więc także omówić różne, ważne elementy, np. kreację podmiotu lirycznego czy narratora, sposób przedstawienia bohatera, kompozycję, tytuł czy motto, ukształtowanie językowo – stylistyczna, określenie gatunku, wskazanie kontekstów historycznych, biograficznych, biblijnych, kulturowych itd.).

·       Potrafisz zinterpretować – na podstawie powyższej analizy – utwór, czyli wskazać ważne przesłania, idee itd.

·       Aby trafnie i precyzyjnie analizować i interpretować utwór, potrzebna jest wiedza z nauki o literaturze – wiedza o nurtach artystycznych, konwencjach, podstawowe informacje historyczne i biograficzne, wiedza o tradycji kulturowej, informacje z nauki o języku oraz z teorii literatury (wiedza o rodzajach i gatunkach, stylistyka, wersyfikacja).

4. Krótko na temat powtórzenia wiadomości w klasie III:

·       Aby Ci ułatwić opracowanie materiału, przekazuję Ci tzw. Przewodnik maturzysty. Jest to materiał, który określa, jakie treści należy powtórzyć.

·       Na pewno warto w czasie wakacji sumiennie przeczytać wszystkie lektury (już analizowane w szkole), których nie przeczytałeś/-aś lub przeczytałeś/-aś bardzo pobieżnie.

·       Trzeba także ciągle pracować nad sprawnością językową – poznawać słownictwo, ćwiczyć stosowanie struktur składniowych; dużo pisać na różne tematy (np. w ramach przygotowania do lekcji)

·       Zalecam ćwiczenie testów rozumienia tekstów (znajdziesz je na stronach CKE, www. cke.edu.pl)

·       Planuję ćwiczenia powtórzeniowe. Ale materiał w klasie III jest bardzo obszerny, czasu niewiele, dlatego tak ważna jest Twoja samodzielna praca.

·       Praca własna (samokształcenie) to najskuteczniejsza droga do celu.

Część II. Przygotowania do egzaminu ustnego.

1.     Przygotowanie do egzaminu ustnego – uwagi ogólne:

·       Musisz zrozumieć temat (określić, jakie zagadnienia szczegółowe musisz poznać)

·       Pamiętaj, masz być ekspertem w zakresie tematu!

·       Nie odwlekaj momentu rozpoczęcia przygotowań i pracuj systematycznie!

·       Podstawowe pojęcia do zapamiętania:         

literatura podmiotu – materiał (utwory literackie, teksty kultury – czyli dzieła sztuki, filmy, przedstawienia teatralne itd.), które poddajesz analizie i interpretacji;

literatura przedmiotu – literatura na temat tekstów kultury

·       Bardzo ważny jest trafny wybór tematu. Wybierz temat odpowiedni do swoich zainteresowań, umiejętności i wiedzy.

·       Przygotowanie prezentacji wymaga bardzo szczegółowego zapoznania się z literaturą podmiotu (przeprowadzić analizę i interpretację tekstów zgodnie z tematem) i przedmiotu;

·       Literatura przedmiotu ma być źródłem Twojej wiedzy o temacie (źródłem treści do analizy i interpretacji);

·       Jak wybierać materiały z literatury przedmiotu? Cechy książek, które pozwalają nam wybrać materiały najbardziej wartościowe: kiedy wydana, jakie wydawnictwo? kim jest autor? Do kogo adresowana? (zakazane bryki i teksty przeznaczone dla innych czytelników, np. młodszych uczniów); zwróć uwagę na krótką prezentację książki w katalogu rzeczowym;

2.     Zasady oceniania ustnego egzaminu maturalnego z języka polskiego (w informatorze znajdziesz tabele, wg której egzamin jest oceniany; określone są cechy, jakie powinna mieć wypowiedź na daną liczbę punktów; ponadto punktacja skokowa); W sumie zdający może uzyskać 20 punktów.

za prezentację tematu – od 0 do 5 punktów (0 – 3 za zawartość merytoryczną, 0-2 za kompozycję)

za rozmowę – od 0 do 7 punktów

za poziom językowy odpowiedzi (oceniany w obu częściach egzaminu) – od 0 do 8 punktów;

3.     Terminarz przygotowań do egzaminu ustnego

Wrzesień – wybór tematu,

Wrzesień/październik - konieczna konsultacja z nauczycielem, czy trafnie interpretujesz temat,

Listopad – poznanie zasad opisu bibliograficznego (lekcja)

Od października do grudnia - wybór literatury przedmiotu i podmiotu; sporządzenie bibliografii

Od października do kwietnia – zbieranie materiału rzeczowego

Koniec lutego – pierwsza wersja konspektu

4.     Etapy przygotowań do egzaminu ustnego:

  • Zrozumieć temat.
  • Zebrać wiedzę na dany temat, którą już znamy (ze szkoły i spoza szkoły).
  • Określić, jaka wiedza jest mi potrzebna, aby dany temat opracować (zrobić spis treści do opracowania, np. definicje pojęć, poznanie interpretacji całego utworu, nawet gdy temat odnosi się tylko do jakiegoś fragmentu, podstawowa wiedza o autorze i epoce, konwencji artystycznej, realiach historycznych czy koncepcjach filozoficznych itd. itd.).
  • Wybór literatury podmiotu, zgodnie z tematem (teksty literackie czy teksty kultury, które poddam analizie i interpretacji); zniechęcam do sporządzania długiej listy przykładów; najlepiej wybrać kilka tekstów; zadbać o to, aby były zróżnicowane, gdyż wówczas masz więcej możliwości interpretacyjnych.
  • Sporządzenie listy literatury przedmiotu (lista materiałów, które pozwolą Ci lepiej zrozumieć temat, wnikliwie go opracować); Pamiętaj, że każda praca naukowa rozpoczyna się od poznania tego, co wymyślili poprzednicy.
  • Studiowanie literatury podmiotu i przedmiotu, czyli studiowanie tematu.
  • Staranne poznanie terminologii.
  • Doprecyzowanie tematu – sformułowanie tezy (głównego problemu prezentacji).
  • Doprecyzowanie bibliografii (spis według określonych zasad, które omówimy na lekcji).
  • Opracowanie planu (wg schematu określonego przez CKE; plan nie może zajmować więcej niż kartkę A - 4):  sformułowanie tezy (problem badawczy), sformułowanie argumentów, sformułowanie wniosków;

bibliografię oddajesz na miesiąc przed dniem rozpoczęcia matury.

5. Zasady opisu bibliograficznego. Opis bibliograficzny tekstu to podanie najistotniejszych cech, które pozwalają czytelnikowi rozpoznać go wśród innych źródeł.

  • opis bibliograficzny książki

Władysław Stróżewski, Wokół piękna. Szkice z estetyki, Kraków 2002.

  • opis bibliograficzny pracy zbiorowej

O zagrożeniach i bogactwie polszczyzny, praca zbiorowa pod red. Jana Miodka, Wrocław 1996.

  • opis bibliograficzny tekstu wydanego w pracy zbiorowej

Zenon Klemensiewicz, Mickiewicz w dziejach języka polskiego, (w:) O języku Mickiewicza. Studia, pod red. Zenona Klemensiewicza, Warszawa 1959.

  • Opis bibliograficzny tekstu wydanego w czasopiśmie

Kazimierz Górski, „Kilka uwag o artyzmie językowym Henryka Sienkiewicza”, „Poradnik Językowy”, 1968, z.8

6.Czego możesz ode mnie oczekiwać w ramach przygotowania do egzaminu ustnego:

  • Pamiętaj o tym, że nie ja mam być autorem prezentacji. Dlatego nie oczekuj ode mnie szczegółowych rad. To Ty podejmujesz decyzje!
  • Sprawdzę, czy poprawnie zrozumiałaś/zrozumiałeś temat (obowiązkowa konsultacja)
  • Na lekcji nauczymy się, w jaki sposób sporządzamy opis bibliograficzny;
  • Omówię zasady sporządzania konspektu (sformułowanie tezy i  argumentów).
  • Przeczytam pierwszą wersję Twojego konspektu. Wskażę Ci różne błędy. Powiem o moich spostrzeżeniach.

Część III. Krótko o egzaminie pisemnym

1.     Arkusz I (poziom podstawowy) – 170 minut: test rozumienia tekstu i tekst własny na podstawie lektur obowiązkowych (2 tematy do wyboru)

2.     Arkusz II (poziom rozszerzony) – 180 minut: tekst własny na temat utworów, które nie musiały być omawiane (2 tematy do wyboru)

3.     Waga kryteriów w części sprawdzającej umiejętność pisania na poziomie podstawowym (punktacja jest skokowa)

  • Rozwinięcie tematu – do 25 punktów (50%)
  • Kompozycja – do 5 punktów (10%)
  • Styl – 5 punktów (10%)
  • Język – do 12 punktów (24%)
  • Zapis (ortografia i interpunkcja) – do 3 punktów (6%)
  • Za szczególne walory pracy abiturient może otrzymać dodatkowe 4 punkty.

 

Przewodnik maturzysty

ANTYK

1.      Wybrane mity greckie – istota mitu; różnorodność odczytań wybranych mitów;

2.      Homer: "Iliada" (fragm.) - kim był Homer? Znajomość mitu trojańskiego oraz losów Odyseusza; charakterystyka postaci; uniwersalizm postaw bohaterów Homera; cechy epopei Homera;

3.      Sofokles: "Edyp"

Ø      rodowód teatru i tragedii; charakterystyka greckiej sztuki teatralnej;

Ø      cechy tragedii antycznej; katharsis, tragizm (nawiązanie do idei Arystotelesa)

Ø      Bohaterowie Sofoklesa jako postacie tragiczne. Uniwersalizm problemów tragedii;

4. Biblia (znajomość fragmentów). Kim byli Abraham, Izaak, Noe, Józef, Mojżesz, Dawid, Salomon, Hiob, Izajasz, Ezechiel, Jeremiasz, Św. Paweł? Podstawowe wiadomości o Biblii (język, budowa Biblii, autorzy, tłumaczenia); cechy przypowieści i psalmu; cechy stylu biblijnego; wizja człowieka i świata w Biblii;

5. Wybrane pieśni Horacego? Kiedy żył? O czym pisał? Jakie idee głosił?

6. Umieć wskazać i omówić nawiązania do tradycji grecko-rzymskiej (w tym mitologii) i biblijnej w literaturze różnych epok oraz w innych dziedzinach kultury;

7. Odwieczne niepokoje egzystencjalne człowieka w tradycji grecko – rzymskiej i judeochrześcijańskiej (np. cierpienie, miłość, godność człowieka, dobro, zło, piękno, cnota)

 WIEKI ŚREDNIE

1. "Bogurodzica" (dwie pierwsze zwrotki) - czas powstania, objaśnić staropolskie formy gramatyczne i słownikowe; rola pieśni w historii narodu; rozumieć sens poszczególnych wersetów; pieśń mówi nam o mentalności ludzi XIII w. - jaką wizję Boga, człowieka i ludzkiego życia przedstawia?

2. "Lament świętokrzyski" - sposób przedstawienia Maryi i Chrystusa, średniowieczny doloryzm; Uczłowieczenie Boga (jak zmienia się wizja Chrystusa w średniowieczu? Od Chrystusa Sędziego do Chrystusa jako Boga-Człowieka) Ujęcie cierpienia; Gatunek - plankt.

3. "Pieśń o Rolandzie"- losy Rolanda; Ideał rycerza (pojęcie etosu). Śmierć Rolanda jako wzór śmierci heroicznej (podać przykłady w innych epokach). Cechy eposu rycerskiego.

4. Wizja Boga, świata, człowieka i ludzkiego losu w lit. średniowiecznej:

Ø      literatura średniowieczna jako wyraz marzeń o pięknym życiu, czyli jako wyraz przekonania, że każdy człowiek ma misję do spełnienia i ma ją urzeczywistniać w sposób doskonały.

Ø      obraz Chrystusa i Maryi. Człowiek wobec Boga.

Ø      Obraz śmierci i cierpienia;

5. Cechy utworów średniowiecznych – alegoryczność, pareneza, moralistyka;

RENESANS

1. J. Kochanowski: wybrane pieśni - wizja Boga, świata i człowieka; cechy pieśni jako gatunku

2. "Hymn do Boga" ("Czego chcesz od nas, Panie...") - jeden z najwcześniejszych, ale wyjątkowo dojrzały utwór poety; nazywany manifestem renesansowym; Jak zostaje przedstawiony Bóg? Bóg jako Artysta! Świat jako harmonia (nawiązanie do starożytnej myśli antycznej).

3. "Treny" (wybór)- obraz zrozpaczonego ojca i jego dziecka, sposób przedstawienia relacji w rodzinie; Cierpienie jako sytuacja graniczna - przewartościowanie wizji świata; Podmiot liryczny to filozof-humanista, który przeżywa chwile zwątpienia w słuszność renesansowej wizji, ale po chwilach wahania odbudowuje wiarę w jej sens (ostatni tren) "Treny" jako poemat wątpienia można już rozumieć jako zapowiedź przełomu barokowego; Jaki środkami stylistycznymi operuje poeta (budowa składniowa, metafory, np. rola peryfraz, dobór słownictwa)? Pamiętajmy, że w liryce podmiot liryczny nie równa się autor. A więc błędem jest skrajnie biograficzna interpretacja "Trenów" jako swoisty pamiętnik Jana Kochanowskiego.

4. Szekspir: „Makbet” - co Szekspir zmienił w dramacie i teatrze? uniwersalizm problemów egzystencjalnych i społecznych w dramatach Szekspira.

5. Humanizm i reformacja jako dwa główne prądy epoki. Ideał człowieka renesansu.

6. Związki kultury Renesansu z Biblią, antykiem grecko-rzymskim (mity, stoicyzm, epikureizm);

BAROK

1. Główne nurty poezji barokowej – marinizm (koncepcja poezji i poety, tematyka, cechy języka poetyckiego, przykłady liryków Morsztyna i Naborowskiego), poezja metafizyczna (na przykładzie 2 - 3 sonetów M. Sępa – Szarzyńskiego i Naborowskiego). Koncept.

2.      Sarmatyzm to typ kultury szlacheckiej w XVII w.;

·       Jak Pasek pokazuje mentalność i obyczaje jego epoki? Cechy języka; Sarmacki dekalog.

·       Jak Sarmatów przedstawiano w epokach późniejszych ("Pan Tadeusz", "Trylogia",)

OŚWIECENIE

1.      Charakterystyka klasycyzmu i sentymentalizmu

2. Satyry Krasickiego - co to jest satyra? elementy karykatury i ironii; różne typy komizmu; System wartości w życiu społeczeństw i jednostek w ujęciu poety; Krasicki o sprawach Rzeczypospolitej; Jaki jest świat i człowiek w ujęciu autora? Na jakich wartościach świat powinien być zbudowany?

3. Franciszek Karpiński jako sentymentalista. Rola poglądów Rousseau. Liryka osobista i miłosna. Człowiek w świecie natury. "Człowiek czuły" jako podmiot liryczny sentymentalistów. Sielanka, erotyki. Poezja ma wzruszać. Tematyka liryki.

ROMANTYZM

Uwaga ogólna - od niedawna badacze i czytelnicy polskiej literatury romantycznej odnajdują nowy klucz interpretacyjny, to znaczy widzą w niej nie tylko idee narodowe, ale także rozważania natury egzystencjalnej. Zwróć uwagę na rozważania o kondycji człowieka i jego relacje wobec świata;

1. Podstawowe informacje o biografii romantyków - Mickiewicz, Słowacki, Krasiński

2. "Romantyczność" jako manifest Romantyzmu; ludowość, portret bohaterki, motto, spór światopoglądowy w II części utworu (jaka jest natura świata i jak go poznajemy?); szaleństwo jako wartość;

3. wybrane ballady Mickiewicza - "Świtezianka", "Świteź” - cechy ballady jako gatunku; wątki ludowe i ich funkcja; problem winy i kary; miłość i zdrada; co stanowi o człowieczeństwie? cechy języka - rola prowincjonalizmów;)

4. "Sonety krymskie" (wybrane sonety) - fascynacja Orientem; kreacja podmiotu lirycznego - wędrowiec, pielgrzym, poeta; cechy języka poetyckiego;

5. "Dziadów" cz. III - czas i okoliczności powstania; związek utworu z sytuacją Polaków po klęsce powstania listopadowego; scena więzienna - sposób przedstawienia młodych Polaków; obraz Polaków - tzw. scena więzienna, "Salon warszawski" i sceny u Senatora; Portret psychologiczny Konrada; walka aniołów i szatana o duszę bohatera (w "Prologu" i w scenie egzorcyzmu); Wielka Improwizacja - refleksje o poezji i poecie oraz idea prometeizmu (Prometeusz, dramatyczne pytanie o sens cierpienia); Konrad a ks. Piotr; "Widzenie ks. Piotra" - idea mesjanizmu jako koncepcja historiozoficzna wyjaśniająca sens cierpienia Polaków; idea wolności jako najważniejszej wartości; Koncepcja dramatu romantycznego (synkretyzm rodzajowy); Obraz Rosjan i Rosji w dramacie, a szczególnie w "Ustępie"; "Salon warszawski" jako spór o model literatury (klasycyści a romantycy; odbicie sporu klasyków z romantykami);

6. "Pan Tadeusz" - cechy stylu epickiego, obraz przeszłości i ich funkcja; bohaterowie romantyczni na serio i żartobliwie; wizja życia Polaków;

7. Słowacki: „Kordian” - "choroba wieku" bohatera (akt I); przebieg i sens jego podróży po Europie; Monolog Kordiana na Mont Blanck - wizja życia człowieka; przebieg spisku - dlaczego zakończył się klęską? Kordian a Prezes - dyskusja bardzo ideowa (płaszczyzny sporu oraz stanowiska). Dlaczego Kordian nie zabił cara? Refleksja o losach narodu w obliczu klęski; "Przygotowanie" - jako refleksja o klęsce powstania listopada i postawach Polaków; motywy szatańskie i ich funkcja; obraz władzy carskiej; scena na pl. Zamkowego - charakterystyka postaw Polaków w większości gotowych do walki o wolność; Analiza mechanizmów tyranii; Słowacki wobec idei mesjanistycznych Mickiewicza;

8. "Nie- Boska komedia" Krasińskiego:

cz. I i II - losy poety i jego nieudanego życia rodzinnego; obraz miłości, kobiety; Rozrachunek z mitami poezji romantycznej; sceny fantastyczne - walka anioła i szatana o duszę bohatera;

cz. III i IV - porównanie poglądów Pankracego i Henryka; obraz rewolucjonistów i arystokratów; przebieg rewolucji; finał dramatu - refleksja o mechanizmach historii; Jak naprawić zło świata? Jakie mechanizmy rządzą historią? Opatrzność a dzieje ludzkości;

9. poezja Norwida - biografia; znajomość wybranych liryków - refleksje o współczesności, Polakach, Bogu, człowieku, Bogu i poezji; Cechy języka poetyckiego.

10. "Grób Agamemnona" Słowackiego - dwie części poematu; I - motyw podróży, motyw Homera, refleksje o poezji; w II części - interpretacja dziejów Polaków;

11. Główne tematy literatury romantycznej:

Gatunki romantyczne jako wyraz koncepcji poezji romantyków;

Portret bohatera romantyczna. Jednostka wobec zbiorowości. Przemiana wewnętrzna - charakterystyczna cecha bohatera romantycznego. Koncepcja tragizmu;

Poezja i poeta w ujęciu romantyka. Tyrteizm.

Kobieta, mężczyzna, miłość, małżeństwo, rodzina. Lud i ludowość.

Sposób przedstawienia przyrody;

Powstanie listopadowe jako temat literacki. Człowiek uwikłany w wydarzenia historyczne

Wolność, tyrania (caryzm), przeszłość, przyszłość i współczesność, mechanizmy historii; obraz wroga; stosunek do przeszłości szlacheckiej; motyw szlacheckiego dworku;

Pielgrzym, wygnaniec, podróżnik;

Bóg; Walka sił dobra i zła;

POZYTYWIZM

1. Co to jest realizm? Cechy powieści realistycznej? Świat przedstawiony, fabuła, bohaterowie, kompozycja, typ narracji; Przedstawić na przykładzie „Lalki”.

2. Co to jest naturalizm? Elementy naturalizmu w literaturze pozytywistycznej i młodopolskiej.

3. Pozytywizm jako program społeczny i polityczny po 1864 r.

4. W jaki sposób nowele pozytywistyczne wyrażały program społeczny pozytywistów?

5. Co pozytywiści myśleli o literaturze? Źródła literatury, funkcje, koncepcja twórcy;

6. Co to jest tendencja w literaturze? Elementy tendencji w poznanych utworach pozytywistycznych.

7. "Nad Niemnem" - rola motywu dwóch mogił; ocena 1863 - idee demokratyczne jako cenna spuścizna powstańców podjęta przez młode pokolenia. system wartości prezentowany przez autorkę; elementy tendencji

8. "Lalka" - powieść - tajemnica, czyli można ją czytać na różne sposoby: np. powieść o Warszawie, o miłości; o "społecznym kryzysie"; o społeczeństwie niestwarzającym szansy, o ludziach - marionetkach i życiu jako teatrze; charakterystyka Wokulskiego, Rzeckiego, Ochockiego, arystokracji i mieszczaństwa; nowoczesność kompozycji i narracji;

9. "Potop" - kreacja Kmicica jako model Polaka; koncepcja powieści historycznej (jak pisać o historii? idea "ku pokrzepieniu serc"; metoda archaizacji; sposób ujęcia wydarzeń historycznych i 25 % postaci historycznych;)

MŁODA POLSKA

1. Objaśnij pojęcia - modernizm, katastrofizm, symbolizm, impresjonizm, dekadentyzm, neoromantyzm

2. Bunt modernistyczny w wypowiedziach programowych (obowiązkowo „Confiteor”). Rola Przybyszewskiego.

3. Fascynacja Tatrami w kulturze młodopolskiej Tatry w konwencji impresjonistycznej (Tetmajer) i symbolicznej (Kasprowicza).

4. Poezja K. Przerwy - Tetmajera: idee dekadenckie; impresjonizm; świat gór;

5. Poezja J. Kasprowicz – idee modernistyczne na przykładzie cyklu „Krzak dzikiej róży”; Wizja Boga i człowieka w "Hymnach".

6. Wybrane liryki L. Staffa – franciszkanizm i klasycyzm w jego wierszach;

7. Powieść „Ludzie bezdomni” S. Żeromskiego - ujęcie zagadnień społecznych; wpływ konwencji symbolicznej, naturalistycznej i impresjonistycznej; jak zmieniła się forma powieści w okresie Młodej Polski na przykładzie "Ludzi bezdomnych" (ewolucja narracji, kompozycji, języka)?; portret Judyma w ujęciu psychologicznym i socjologicznym; interpretacja tytułu; portret psychologiczny Joasi i Korzeckiego; refleksja o losie człowieka;

8. "Wesele" - geneza dramatu; prawda i fikcja w dramacie; obraz cyganerii krakowskiej w "krzywym zwierciadle"; obraz przeszłości i współczesności Polaków; nawiązania do historii i ich funkcja; świat inteligentów krakowskich a świat gości z Bronowic; dramat o mitach romantycznych, które kształtują świadomość Polaków; przyczyny klęsk Polaków; czy jest to utwór aktualny dziś? sposób dialektyzacji; idea "syntezy sztuk"; idee neoromantyczne;

9. "Chłopi" - los bohaterów powieści jako synteza losu ludzkiego (rodzaj paraboli o losie człowieczym); wpływ impresjonizmu i naturalizmu; epopeja; metoda dialektyzacji; Współczesne interpretacje akcentują nie analizę społeczną (czyli los chłopów), ale raczej analizę egzystencjalistyczną ( jest to powieść o odwiecznych pragnieniach człowieka, jego stosunku do natury, śmierci i cierpienia, ale także miłości, rodziny, małżeństwa). Powieść jako synteza kultury tradycyjnej (chłopskiej).


 

DWUDZIESTOLECIE

1. "Przedwiośnie" jako powieść - dyskusja; interpretacja tytułu; obraz rewolucji; powieść jako przestroga przed komunizmem; różne wizje przyszłości Polski; charakterystyka różnych środowisk społecznych (rola obrazu Nawłoci); powieść jako analiza dorastania; młodość jako temat; nowy styl narracji;

2. Awangarda w poezji. Skamander i Awangarda Krakowska - nurty, które stworzyły dwa podstawowe modele poezji swego czasu. Koncepcje poetyckie na przykładzie wybranych wierszy Tuwima.

3. Leśmian - poeta outsider. Cechy poetyki. Główne tematy.

4. "Ferdydurke" - elementy groteski. Porzucenie dziewiętnastowiecznej formuły powieści (język, cechy narracji); Rozumienie Formy; Rozważania o kulturze i człowieku.

5. „Granica” – mechanizmy kształtujące postawy bohaterów; kompozycja i narracja powieści; rozważania filozoficzne i psychologiczne;

6. „Cudzoziemka”

LITERATURA PO 1939 r.

1. Liryka K.K Baczyńskiego – tragizm pokolenia Kolumbów; katastrofizm generacyjny; cechy języka poetyckiego

2. Odrębność języka poetyckiego i wizji historii w wybranych lirykach T. Różewicza.

3. Główne pokolenia poetyckie po 1956 (pokolenie 1956, Nowa Fala, pokolenie „brulionu”)

4. Socrealizm. „Hańba domowa”- różne oblicza epoki stalinowskiej.

5. Proza Borowskiego, Herlinga – Grudzińskiego i Krall - mechanizmy totalitaryzmu; człowiek wobec próby; proza dokumentarna; różnice w sposobie ujęcia problematyki; różne techniki narracyjne i ich wpływ na odczytanie przesłania; Obraz holocaustu w literaturze.

6. Podstawowe dylematy egzystencjalne współczesnego człowieka w poznanych utworach II połowy XX wieku.

7. Poezja lingwistyczna, turpizm i neoklasycyzm (Z. Herbert, M. Białoszewski, W. Szymborska);

8. Paraboliczność w literaturze współczesnej („Dżuma”)

9. Rozmowa z Bogiem (np. poezja ks. Twardowskiego)

10. Różne sposoby czytania „Tanga”. Rola odwołań do tradycji. Współczesne poszukiwania dramaturgów. Teatr absurdu.



 
Witam...strefa 1cstrefa 2bstrefa 3edla maturzystyanalizuj! interpretuj!WOK